Gisteren liep ik Mitterrand tegen het lijf



Dat gebeurde tijdens onze Stiltedag samen  met tien andere Metanoia Mindfulness Fellows. We begonnen de ochtend met een stapmeditatie. Toen ik zo bewust rechtop ging staan in de prachtige Phil Bosmans zaal en ik door de ramen het weidse polderlandschap zag en het vertrouwde profiel van de kromgebogen populieren, kwam spontaan de gedachte bij me op: “Ik ben benieuwd hoe het vandaag zal zijn om Erik Van Vooren te zijn”? Een dag van zwijgen, voelen van het lichaam en kijken en luisteren naar de stemmetjes in mijn hoofd.

Stapmeditatie als uitdaging
De avond voordien hadden we ook al een korte stap- en zitmeditatie gedaan met de vier mensen die al aangekomen waren. Iemand merkte bij de nabespreking op dat het stappen ’s avonds voor haar meer beklemmend was dan het stappen overdag. Het is effectief zo dat het uitzicht door de ramen wegvalt. Buiten is alles zwart en in dat zwarte kader zie je enkel je eigen spiegelbeeld gereflecteerd. Er is geen landschap, geen ruimte om in te vluchten.

Zelf melde ik aan Björn dat de stapmeditatie voor mij altijd het moeilijkste onderdeel is van de Stiltedag omdat er –in tegenstelling met de zitmeditatie met gesloten ogen- nog zoveel extra prikkels binnenkomen. De beelden van de kamer, de andere mensen, het bewegen van het lichaam. In die zin ligt de stapmeditatie dichter bij de dagelijkse werkelijkheid dan de zitmeditatie.

Bij het stappen heb ik meer moeite om mijn aandacht gefocust te houden. Ik begin met de beweging van de voeten te benoemen als rechts gaat voor, links gaat voor, enz. Als ik dan vaststel dat mijn aandacht gekaapt word gebruik ik een andere manier van aandacht geven om de beweging te observeren: belasten (druk zetten op de ene voet), bewegen (naar voren brengen van de andere voet) en balans (beide voeten op de grond); soms maak ik die beweging nog fijner en benoem ik belasten & bevrijden (omdat het belasten van de ene voet automatisch gepaard gaat met een drukvermindering op de andere voet), bewegen en balans. Onvermijdelijk gaat mijn denkende geest -zonder dat ik het merk- weer met mijn aandacht aan de haal. Dan gebruik ik de ademhaling als hulpmiddel: bij inademen de voet opheffen, bij uitademen de voet neerzetten. Als ik dan weer afdwaal verruim ik mijn aandacht tot het voelen van het lichaam dat in de ruimte beweegt: voeten, benen, knieën, heupen, borstkas, hoofd.

Niet streven?
Björn gaf als opmerking dat die aanpak best OK is, maar dat er toch onbewust een streven onder schuilt: ik wil persé dat mijn aandacht hier blijft. Daarom stelde hij voor dat ik eens zou experimenteren met het opmerken dat de geest weg is, zonder die meteen terug in het gareel te willen brengen.

Dat deed ik dan de volgende dag. De dag die begon met de vraag: “Ik ben benieuwd hoe het vandaag zal zijn om Erik Van Vooren te zijn?”

Ik stapte en merkte op dat mijn geest weer aan het dolen was. “Prima,” fluisterde een stemmetje in mijn hoofd, “ik heb het opgemerkt, en dan? Et alors?” Dat was een bijzonder ingrijpende ervaring, ook al omdat er na die “et alors” een doodse stilte volgde. Geen antwoord. Ik bleef als aan de grond genageld staan. Vertwijfeling: Wat doe ik hier eigenlijk?????? Waartoe dient dit? Waar leidt dit naartoe?

In de namiddag intervisie vertelde ik Björn over mijn ontmoeting met Mitterrand. Waarop Björn antwoorde: “ja, et alors? You have hit rock bottom, my friend. Is dit niet de existentiële vraag? Kijk wat zich aandient.”

Bij de volgende stapmeditatie kwam Mitterand onvermijdelijk weer op mijn pad. Ik stond stil en luisterde naar de stilte, de leegte die volgde op de vraag…. Ik hield op met denken en voelde me een deel van die stilte, een deel van die ruimte. Het werd uiteindelijk een bijna kosmische ervaring want dat wat men Erik Van Vooren noemt, voelde zich één met alles.

Merci, Mitterrand. Als ik ooit iets voor jou kan doen, weet je me te wel vinden
Comments

Hoeveel grote blauwe eieren liggen er in uw nest?

Het fijne aan biologen –en in het bijzonder de ethologen die het dierlijk gedrag bestuderen- is dat zij ons regelmatig met de neus op de naakte feiten drukken: dat wij mensen maar een van de vele schakels zijn in het dierenrijk.
Het grote blauwe ei
In zijn inleidende beschouwingen bij de start van onze eerste Stiltedag van het nieuwe jaar had Björn het over verlangen als een van de vijf bekende hindernissen. Om te illustreren dat verlangen een genetisch ingebakken kenmerk is, vertelde hij over een experiment van de bekende Nederlandse etholoog en Nobelprijswinnaar Niko Tinbergen. Die had in het nest van een bepaalde vogelsoort (waarvan ik de naam niet onthouden heb) naast de eigen blauwe eieren, een extra groot blauw geschilderd ei gelegd. Het diertje negeerde zijn eigen eieren en het stak al zijn energie in dat ene grote blauwe ei. Zelfs al was het ei zo groot dat het diertje er constant afgleed, dan nog bleef het verwoede pogingen doen om er bovenop te blijven zitten. Een werkelijk belachelijk schouwspel, voor wie het vanop afstand bekijkt.

Hoeveel blauwe eieren liggen er niet in ons nest, waar we ons wanhopig aan vastklampen waardoor we de kleinere eitjes uit het oog verliezen? Hebben wij de vaardigheid om net zoals een etholoog vanop afstand, mild en openhartig, te kijken naar onze verlangens? Zonder er meteen door meegesleurd te worden? 

Natuurlijk is de mens er, dankzij zijn denkende geest, in geslaagd om veel van zijn verlangens waar te maken. Verlangen of ambitie is de motor van onze vooruitgang. De uitdaging bestaat erin om de balans te bewaren en te weten wanneer we de teugels van het verlangen wat moeten vieren (wat ruimte moeten geven) en wanneer we de teugels wat strakker moeten aanhalen.
Een onbeheerst brandend verlangen kan niet alleen veel pijnlijke brandwonden veroorzaken bij onze medemens en onze planeet, het kan ook onszelf van binnenuit opbranden. Het heet niet voor niets een burn-out.
Matiging klinkt zo mak, zo passsief. 
Toch is net het beoefenen van matigheid een hele uitdaging, wat veel meer zelfbewustzijn en zelfbeheersing vraag dan het blind nahollen van je ambitie. Ik vrees dat de hele wereld de komende jaren flink wat brandwonden zal oplopen door de egocentrische, ruwe en ongecensureerde ambitie van één man met in zijn kielzog een al even genadeloze roedel multimiljonairs. We moeten een Nobelprijs instellen voor de persoon die erin slaagt om de Donald één dag stil te krijgen. Ik vrees echter dat “the greatest jobs president that god ever created” er niet zou in slagen om één dag in stilte met zichzelf in dezelfde kamer te zitten. Zijn ego is immers zo kamerbreed dat er geen ademruimte meer over blijft.
Ik had het voorrecht om één van de tien medemensen te zijn die er wel in slaagden om een dag samen in stilte door te brengen. Met vallen en opstaan hebben we onze vaardigheid getraind om met wijsheid om te gaan met de blauwe eieren in ons nest. 
Comments

Mijn dubbelleven ontmaskerd


Ja, 
ik leid een dubbelleven.
Alleen was ik me daar lange tijd niet van bewust.

Nee
het is niet het gangbare dubbelleven van obscure nachtelijke deals of verborgen kapitalen op paradijselijke eilanden.

Mijn dubbelleven is de vrucht van mijn actieve denkende geest.
Die zorgt ervoor dat ik bovenop de eerste wereld van de feiten, situaties, gebeurtenissen en lichamelijke ervaringen een tweede wereld bouw van opinies, fantasieën en verwachtingen. Door dit dubbelleven kijk ik niet alleen met een gekleurde bril naar de wereld, het zorgt ook voor een hefboomeffect waardoor mijn lichamelijke ervaringen zoals angst, boosheid en afgunst versterkt worden. Mijn lichaam kent nu eenmaal niet het onderscheid tussen de eerste werkelijke wereld en de tweede wereld van mijn verbeelding.

Intussen slaag ik er af en toe in  om dit dubbelleven te ontmaskeren, door regelmatig mijn geest te trainen in het mindful bewustzijn. Het laat toe dat mijn dolende geest en mijn versnipperde aandacht af en toe landen en thuiskomen in het hier en nu.  Wellicht komt er nooit een einde aan mijn dubbelleven, nu ik weet hoe ik het kan ontmaskeren heeft het minder impact op mij.


Ik hoop dat je er in 2017 ook in slaagt om je dubbelleven af en toe te ontmaskeren. Het vraagt wat discipline en geduld maar geloof me, het loont de moeite. Het helpt je om meer mens te ZIJN, meer mens te VOELEN en je minder te verliezen in het uitsluitend menselijke DRUKDOEN en menselijke  VEROORDELEN.
Comments

Dit was ik nog vergeten in mijn vorige blog



Een zesde Westerse aandoening: Snelheidsverslaving

In mijn vorige blog beschrijf ik vijf aandoeningen die typerend zijn voor onze Westerse samenleving. Ik wil er bij deze een zesde aan toevoegen.


Als ik nu terugkijk naar de populaire tv-programma’s uit mijn jeugdjaren valt het op hoe traag de beeldwisseling is. De camera filmt elke scène minutenlang vanuit dezelfde positie. Pas dan besef je hoe we door de jaren heen geruisloos en onbewust gewend zijn geraakt aan een nerveuzere stijl van filmen en mixage, met snelle beeldwisseling en een beweeglijke camera. 

Niet alleen in de films, ook in het dagelijks leven zijn we onbewust gewend geraakt aan een hogere snelheid. Blijkbaar stapt en spreekt de hedendaagse mens sneller dan vroeger. Onze digitale communicatie verloopt in real time en we vinden het normaal dat een artikel dat we vandaag online bestelden morgen al geleverd wordt. Zelfs de Sint komt al ruim een maand vroeger dan weleer. We gedragen ons als verwende, ongeduldige kinderen. 

Hoe meer we kunnendoen in minder tijd, hoe meer we willen doen. Het is een race die we nooit kunnen winnen, want onze verlangens hebben een onblusbare honger en stuwen ons hitsig verder in deze wedloop tegen de tijd, waardoor we veroordeeld lijken om onszelf onophoudelijk hijgend achterna te hollen. Nochtans is de periode waarin we moeten wachten en reikhalzend uitkijken, een mooie kans om onze verlangens te koesteren in hun nog pure, onvervulde fantasiestatus. Maar zelfs dit beetje geduld is voor velen een onuitstaanbare kwelling, die kost wat kost moet vermeden worden. 

Digitalisering maakt dat die zinvolle tussentijd steeds korter wordt en soms zelfs helemaal samengeperst wordt.  

“Je bestelling de volgende ochtend in de bus verwachten is kindergedrag: 
ik zie iets, ik wil het en ik wil het nu”, 
schrijft Marnix Peeters in De Morgen.

Remedie?
Leren om zoveel mogelijk aandacht te geven aan wat er nu is, en niet voortdurend verwijlen in het herkauwen van het verleden of het projecteren van de toekomst. Natuurlijk is af en toe nostalgisch mijmeren of fantaserend dromen zinvol en heerlijk.  Maar het is eveneens zinvol om met je volle aandacht aanwezig te zijn bij de taak die je nu vervult, het gesprek dat je nu voert, de persoon die nu voor je zit. Het is eveneens nuttig om geduldig te leren wachten. Vanuit dit perspectief heeft zelfs verveling zijn nut. De gedachten en gevoelens die bij verveling horen openhartig observeren is een verhelderend leermoment op je pad naar zelfinzicht en persoonlijke groei.
Comments



5 Westerse Aandoeningen (en evenveel remedies?)

Om burn-out te voorkomen moet je het MOTIF kennen, zeggen de experts. Dit letterwoord verwijst naar de vijf beïnvloedende factoren: de Maatschappelijke en Organisatorische context, het Team waarbinnen je werkt en tenslotte je Individuele en Familiale factoren. Waarmee benadrukt wordt dat burn-out een aanpak op verschillende domeinen vereist.

Dat sluit aan bij mijn persoonlijke overtuiging dat wij in het westen geteisterd worden door een vijftal aandoeningen, waarvan we ons meestal niet echt bewust zijn. Enkele daarvan kunnen we individueel aanpakken, andere vereisen een collectieve aanpak. In de onderstaande beschouwingen sta ik enkel stil bij de individuele factoren in de (naïeve) overtuiging dat, als we met zijn allen ons gedrag aanpassen, dit onvermijdelijk ook een impact heeft op de collectieve context.

Sensoriële overprikkeling
Gedurende miljoenen jaren kende ons brein enkel het ruisen van de wind, het klateren van de beekjes, het gezang van de vogels. Datzelfde brein wordt nu onophoudelijk ondergedompeld in een wereld vol lawaai. Daarnaast worden ook onze ogen voortdurend gebombardeerd met flitsende beelden. Die zintuiglijke prikkels zijn zo alomtegenwoordig dat we er ons nog nauwelijks van bewust zijn. Wat niet wil zeggen dat ze niet doordringen tot ons onderbewustzijn en daar zorgen voor een sluimerende staat van onrust. Komt daarbij onze menselijke overmoed die denkt dat ons brein ook nog kan multi-tasken. Dat maakt de onderhuidse onrust alleen maar erger.

Remedie?
Op regelmatige tijdstippen off-line gaan en je onderdompelen in de natuur. Om te lopen, fietsen, wandelen, paardrijden of gewoon te zitten en te kijken, te ruiken, te voelen, te luisteren bij voorkeur zonder iPod in je oren.

Hang naar escapisme
Omdat de realiteit ons angst inboezemt of omdat we niet tevreden zijn met onze huidige situatie zijn we zeer bedreven in het vluchten. Vluchten in ontspanning, verdoving, verhalen, drank, lawaai, drukte. Alles is goed zolang we maar kunnen weglopen, zodat we niet naar binnen hoeven te kijken, naar onze onrustige geest en onze getormenteerde emoties.
Onze (gemakzuchtige) neiging om aldoor de schuld voor onze situatie bij anderen te leggen, beschouw ik ook als een vorm van escapisme, omdat we op die manier onze eigen verantwoordelijkheid en ons eigen aandeel ontvluchten.

Remedie?
Op regelmatige tijdstippen niet toegeven aan de neiging om te vluchten of te verdoven, maar tijd vrijmaken om in alle rust (en stilte) te luisteren en te kijken naar je binnenkant en de keuzes te overschouwen die jij wel nog hebt. Of om een goed verdiepend gesprek aan te gaan met een persoon die je vertrouwt en die het talent heeft om echt naar jou te luisteren.

Vertekend beeld van de werkelijkheid
De hoera-verhalen van onze medemensen op de sociale media (feestboek), het ideaalbeeld van de zogenaamde top-mensen (top modellen, top koks, top advocaten, top managers), de immer gelukzalige mensen in de reclameboodschappen. Pijn, falen, tegenslag hebben geen plaats in dit ideaalplaatje. En als we er onvermijdelijk toch mee geconfronteerd worden dan is er nog altijd ons escapisme om de pijn (tijdelijk) te verdoven.

Remedie?
Je blik en je hart blijven openstellen voor de minder fortuinlijke medemensen. Je inzetten als vrijwilliger voor een goed doel. De (kinder)kankerafdeling van een ziekenhuis bezoeken kan ook al wonderen doen.

Spirituele leegte
Dat God grotendeels verdwenen is uit onze West-Europese samenleving hoeft op zich geen slechte zaak te zijn. Jammer is dat er niets waardevols in de plaats gekomen is, waardoor een hogere zingeving vaak ontbreekt. Toch is het mogelijk om een spirituele dimensie te geven aan je leven. Spiritualiteit heeft voor mij te maken met de kinderlijke verwondering en de intense dankbaarheid die ik voel als ik besef dat wij mensen op deze nietige planeet in die onvatbare kosmos allemaal het resultaat zijn van hetzelfde evolutieproces, dat wij er allemaal naar streven om gelukkig te zijn en dat ik een betekenisvolle bijdrage kan leveren aan het geluk van anderen, wat bovendien bijdraagt tot mijn persoonlijk geluk.

Remedie?
Af en toe op een wolkeloze nacht turen naar de sterrenhemel om je bewust te blijven van de nietigheid en de kwetsbaarheid van het menselijk leven op onze aardbol. Op aanraden van Maarten Van Rossem kijk ik regelmatig op mijn pc naar de prachtige deep space foto’s van de Hubble telescoop. (zie http://hubblesite.org/gallery/album/). Alle lichten in de kamer doven, de foto’s op maximale grote op je computerscherm en in stille verwondering kijken naar dit magistrale spektakel dat miljoenen lichtjaren onderweg was om ons te bereiken. Ook het zien van de foto van de aarde die verrijst aan de horizon van de maan, gemaakt tijdens een van de Apolo missies, brengt me telkens weer in vervoeging. En helemaal nietig voelde ik me bij het zien van een foto vanop Mars, waarbij een pijl naast een nietig stipje aan het firmament de Aarde aanwees.

Verwaarloosde mentale veerkracht
Ik hoef maar om me heen te kijken naar de getatoeëerde, gemaquilleerde, gefacelifte lichamen om te beseffen dat we het menselijk lichaam meer verheerlijken dan de menselijke geest. De verkoopcijfers van de bestsellers in de boekhandel leren me dat goed koken en eten meer aandacht krijgt dan een goede mentale hygiëne. Dat mensen meer geïnteresseerd zijn in het welzijn van hun centen dan in hun geestelijk welzijn, leerde ik die avond dat ik na Paul D'hoore een lezing gaf. Hij had 5 keer meer mensen in de zaal. Dat heeft deels ook te maken met de BV status van Paul, maar als we denken dat enkel BV'ers ons iets kunnen leren, is dat een bewijs van de impact van de media op onze overtuigingen.
Ons onderwijs is sterk in het trainen van het cognitief leren. Hoe ik mijn emotionele of de spirituele intelligentie kan trainen heb ik nergens geleerd en ik heb nochtans negentien jaar van mijn leven doorgebracht in de schoolbanken.

Remedie?
De discipline om nu al bijna twintig jaar mijn geest regelmatig te trainen met een waaier aan mindfulness meditatieoefeningen is voor mij de beste manier gebleken om mijn mentale veerkracht te versterken. Ook onze zeswekelijkse stiltedag in de Stiltehoeve/Metanoia, 
ervaar ik als een bijzonder heilzame gewoonte. Een van de meest gebruikte apps op mijn smartphone is de Insight Timer. Het feit dat ik er een rijke waaier aan oefeningen vind plus  kan zien hoeveel mensen (waaronder wie van mijn vrienden) op dat moment met mij aan het oefenen zijn, helpt me om regelmatig te blijven oefenen. Opnieuw en opnieuw oefenen en kijken in de Spiegel van de Stilte is de enige weg. Er bestaat nu eenmaal geen quick-fix oplossing. Dit regelmatig oefenen vergroot je vertrouwen in de methode, wat helpt om vol te houden.
 
Comments




Wat zijn de dominante leestekens in je dialoog?


Ik bedoel: zowel in de dialoog met jezelf als met de anderen. Zonder het goed te beseffen leven we namelijk allemaal met een soort Michel Wuyts of José De Cauwer in ons hoofd: een onophoudelijk kwetterende commentaarstem bij de wedstrijd van het dagelijkse leven.  Een dag in de stilte helpt om je bewust worden van die stem en van het feit dat ze NIET de wedstrijd is. In de stilte oefen je ook het bedienen van de volumeknop om de stem te dempen en de wedstrijd te ervaren zoals hij zich ontvouwt, van moment tot moment.

Bij de start van onze Stiltedag zei iemand dat de stiltemomenten de komma’s is zijn in onze zinnen. Dit bracht mij op het  idee om enkele van de favoriete leestekens van de commentaarstem in mijn hoofd en in mijn dialoog met anderen te onderzoeken.

Het uitroepteken!

Johan Anthierens noemde dit ooit “de champetter onder de leestekens.” Het roept bij mij het beeld op van een matrak. Je vindt het op allerhande verbods- gebods- en waarschuwingsbordjes: van “Deur Toe!!” over “Honden aan de leiband!!!” Het is de strenge stem van het afkeuren, het veroordelen. Je voelt de boosheid en de voldoening waarmee de schrijver op zijn toetsenbord hamerde!!!!!

Mijn oordelende stem is een sterk ontwikkelde, luide en vrij dominante stem. Deze reflexmatige stem is een erfenis van mijn verre voorvaderen. Zij die de gevaren zonder verpinken konden inschatten, hadden de grootste kans om te overleven. Het grote nadeel van deze eertijds nuttige reflex is dat mijn brein ook vandaag nog sterk de neiging heeft om voorrang te geven aan het dramatische, het bedreigende, het oordelende en veroordelende.

Dit zorgt ervoor dat mijn aandacht onweerstaanbaar aangezogen wordt door het kleine vlekje op het voor de rest witter-dan-witte hemd van mijn tafelgenoot.

De bedenkers van de koppen in de nieuwsberichten zijn meesters in het bespelen van deze “negativity bias” van mijn brein. Om de schijn van de beschaving hoog te houden wordt het uitroepteken gewoonlijk gecensureerd in de lay-out. Het staat er niet, maar toch hangt zijn schaduw over de tekst. Je voelt dat het er wel was bij het schrijven.

Het vraagteken?

In tegenstelling tot het strakke, rechtlijnige uitroepteken presenteert het vraagteken zich met een elegante, sierlijke zelfs speelse boog. Het is het teken van het onderzoeken, het twijfelen, het niet weten, de nieuwsgierigheid. Het is het vraagteken dat mij op het mindfulness pad heeft gebracht.

Waarom heb ik stress? Wat kan ik doen om beter om te gaan met mijn stress? Of op een nog dieper niveau: wat wil ik bereiken met mijn leven?

De dubbele punt:

Dit is het favoriete leesteken van copywriter Mark Van Bogaert, een van de docenten met wie mijn Direct Marketing Institute destijds jarenlang heeft samengewerkt. Het kondigt aan dat wat erna volgt belangrijk is. De dubbele punt zet de rest van de zin als het ware op een piëdestal. “Ik kijk naar Linda en besef: zij is de vrouw van mijn leven.” De dubbele punt is een paukenslag of, om in de meditatietraditie te blijven, de gong. Het doet je kijken en luisteren met verscherpte aandacht.

De komma

Dit zijn de korte pauzemomenten, de mini-stiltes, die zowel de spreker als de luisteraar toelaten om even op adem te komen. Waardoor de dialoog begrijpelijker wordt.

De punt

Het compactste onder de leestekens zorgt voor structuur en daardoor voor overzicht en rust kijk maar hoe jij deze paragraaf ervaart waarin ik bewust alle punten en komma’s heb weggelaten dat zorgt wellicht voor enige verwarring of minstens voor wat onrust de punt wijst bij voorkeur op het einde van een gedachte of gebeurtenis het is een moment van afronden van landen

In een meditatiesessie is de punt het moment waarop we een gedachte loslaten. Ze laten gaan. Om niet meegesleurd te worden in de gedachtestroom.

Het beletselteken…

Dit is het moment waarop we ruimte bieden aan de andere, om zijn of haar verhaal toe te laten. Vul zelf maar in…

De punt komma;

Dit is een tweeslachtig leesteken: noch punt, noch komma. Daarom dat ik dit leesteken zelden gebruik. Ik verkies het origineel: of de punt, of de komma.

De witruimte

Ik weet niet of de witruimte volgens taalkundigen officieel als een leesteken aanzien wordt. Watikwelweetisdatdithetkrachtigsteinstrumentisineendialoog. Niet enkel de witruimte tussen de woorden en zinnen is belangrijk. Ook en vooral de witruimte tussen de regels en paragrafen. Hoeft het ons te verbazen dat we in de digitale wereld in de namen van websites (de zogenaamde url) en in de hastag (#) op twitter geen witruime mogen gebruiken? De digitale wereld beschouwt witruimte als zinloze leegte die opgevuld moet worden, 24 uur op 24 uur, 7 dagen op 7. De digitale stopverf die onze geesten verstikt.

Ik grijp even terug naar de cursus dialoog marketing van mijn leermeester Siegfried Vögele: zijn advies was om een paragraaf bij voorkeur niet langer te maken dan zeven regels (niet zeven zinnen). Om dan een witregel te laten. Bovendien gaf hij als raad om de belangrijkste paragraaf integraal te laten inspringen, omdat die extra witruimte zorgt voor extra aandacht. Zoals deze paragraaf bewijst.

Witruimte is de Edele Stilte, het Zwangere Niets, dat potentieel alles kan bevatten en net daarom zo krachtig is. Hoe groter de witruimte hoe krachtiger. De korte versie is de symbolische minuut stilte waarmee Sting zijn concert in de Bata’clan begon. De iets langere versie zijn de acht en een halve uur stilte (van 9u tot 17u30) die we om de zes weken intensief oefenen in de Stiltehoeve Metanoia.

Ik begrijp best dat veel mensen afgeschrikt worden door de stilte, wellicht omdat ze onbewust bang zijn om alleen met zichzelf samen te zijn. In stilte stilstaan en niets anders doen dan naar binnenkijken, naar de commentaarstem en de leestekens in je geest: het vraagt moed en geduld. Je kan er proberen over schrijven. Je moet het vooral zelf ervaren.



Comments

Ook nood aan een digitale detox?


Erik Van Vooren

Obesitas en burn-out: twee actuele ziektes van onze moderne westerse wereld. In deze column wil ik even stilstaan bij een bijzondere vorm van obesitas, namelijk: informatie-obesitas. Door de digitalisering is informatie niet alleen altijd en overal 24 op 7 beschikbaar, de toegangsdrempel tot de digitale kanalen is nu zo laag dat iedereen zonder veel moeite of geld zijn eigen gedachten, foto’s of video’s kan delen met de rest van de online samenleving.

Zeker de komst van de smartphone (een toestel dat nog geen tien jaar oud is) heeft ervoor gezorgd dat we altijd en overal verbonden zijn. De smartphone eist niet alleen zijn plaats op het nachtkastje maar ook aan tafel of in besprekingen. Ik zie dagelijks in het verkeer overmoedige mensen die denken dat zij de uitzondering zijn die wel veilig en aandachtsvol kunnen autorijden met een smartphone in de hand (of tussen oor en schouder geklemd).

Digitale Neanderthalers


Ik ben van mening dat zelfs de zogenaamde diginatives eerder digitale Neanderthalers zijn in hun omgang met de digitale media. Zo las ik in mijn krant: “Jongeren sharen alles op Facebook, behalve echte gevoelens.” In een ander artikel las ik dat de social media aanzetten tot het voortdurend vergelijken van je eigen leven met dat van anderen wat zorgt voor een sluimerende onrust en onvrede. Dat werd mooi uitgebeld in een cartoon waarin de ene persoon aan de andere vraagt: “Stel dat je mocht kiezen: wie zou je dan het liefste zijn? Waarop de andere antwoord: “Mijn Facebook profiel. Zij heeft een super-gaaf leven.”
Theo Compernolle zegt in zijn boek “Ontketen je brein” (een aanrader) dat de voortdurende “beeps” en “peeps” van onze smartphone onbewust de paniekzone in ons brein activeren: die zone die in de oertijd bedoeld was om een cruciale beslissing te nemen: “lunch hebben of lunch zijn.”

Nooit meer druk

Geen wonder dat er een nieuwe markt ontstaat van boeken en workshops om te leren onze informatie-obesitas onder controle te krijgen. Op mijn werktafel ligt momenteel het boek van Tony Crabbe: “Nooit meer te druk. Een opgeruimd hoofd in een overvolle wereld.” Een korte bloemlezing uit de verschillende hoofdstukken geeft je een inkijk in de teneur van het boek:
-       Stop met het managen van je tijd
-       Aandachtsmanagement
-       Druk is een waardeloos merk
-       Stop met streven naar meer
-       Van druk naar geluk

Waan en aandacht

Uw aandacht is het waardevolste geworden wat u heeft. Iedereen wil ze. Ons brein is er echter niet voor gemaakt om permanent getriggerd te worden. Eva Berghmans, correspondente 'Waan & aandacht' onderzocht zes maanden lang in De Standaard hoe we weer meester kunnen worden van onze aandacht. Enkele van haar conclusies zijn dat aandacht iets is dat we kunnen trainen en dat zo’n training niet overbodig is in een tijd waarin er zoveel prikkels zijn die je aandacht kapen. Men denkt ook gemakkelijk dat bewust in het leven staan iets is voor zweverige types. Wel integendeel: zij sprak met veel bedrijfsleiders die aangaven dat net het investeren in het bewust trainen van hun aandacht (door bijvoorbeeld mindfulness) hen geholpen heeft om productiever te zijn.


Mentale detox betekent dat jij je opgejutte brein af en toe wat offlinetijd gunt.
Comments

Het nut van ademgaten






Als je de houtblokken in de openhaard te compact op mekaar legt, is er geen ruimte voor zuurstof en dooft het vuur. Mensen hebben ook nood aan “ademgaten”. Onze horror vacui (angst voor de leegte) is echter zo groot en het aanbod aan digitale verstrooiing is zo alomtegenwoordig dat wij die ademgaten voortdurend dichtstoppen met digitale stopverf. 

Net in ademgaten schuilt de voedende, helende zuurstof  
en de ruimte om een nieuw perspectief te ontdekken.
 


Dus: leg je smart phone nu even aan de kant, schakel je pc uit en geniet enkele minuten van het natuurlijke ritme van je adem: voel hoe je wijze lichaam weet hoe het moet ademen zonder dat jij dit hoeft aan te sturen, ervaar de deining van de oceaan van het leven in de op en neergaande beweging van je buik...
Comments

“Wat als ik die kracht niet heb?”


Deze vraag stelde een deelnemer na afloop van mijn presentatie van het K-Perspektief, waarin ik de inzichten beschrijf die ik cadeau kreeg van 22 leidingevenden die kanker hebben doorstaan. Dat is het fijne aan het geven van een presentatie: de vragen van de deelnemers dagen je uit om je gedachten te verduidelijken of te verdiepen. Tijdens een presentatie kom je weg vanachter de veilige be”schermde” omgeving van je computerscherm en kijk je in de ogen van andere mensen.

Mijn zwakte is dat ik niet altijd adrem een antwoord kan bedenken. In die zin ben  ik meer een kamergeleerde: ik heb de rust van mijn werkkamer nodig om in stilte te luisteren naar de antwoorden die in mij opborrelen. Dit is wat de stilte me influisterde.

In de eerste plaats zou ik voorstellen om de vraag te herformuleren door er twee woorden aan toe te voegen:

“Wat als ik die kracht NOG niet ONTDEKT heb?”

NOG
Het woordje nog duidt op hoop, vertrouwen, perspectief dat het alsnog kan komen. Perspectef is één van de  twee stapstenen naar kracht.

ONTDEKT
Ontdekken geeft aan dat de kracht er al is, maar hij is nog bedekt, ik moet hem nog ont-dekken.  Ontdekken wijst er op dat het een proces is. Een proces vraagt tijd, en tijd vraagt geduld. (Je kunt geen baby hebben in 1 maand door negen vrouwen zwanger te maken.) Hoeveel tijd? Daar is geen zivol antwoord op te geven, niet alleen is elke kanker anders, ook elke mens is anders. Misschien helpt het als je het als een echte ontdekkingstocht, een trektocht, een spannende verrassingsreis bekijkt?

Ruimer kijken
De aard van de vraag doet me vermoeden dat de vraagsteller vast zit in zijn of haar kwetsbaarheid, wat zeer begrijpelijk is. Net het erkennen van je kwetsbaarheid is de eerste stapsteen naar je kacht. Denk aan de woorden van Hennig Mankel: “Je kunt pas moedig zijn als je erkent dat je kwetsbaar (angstig, onzeker) bent.”

Vast zitten in je kwetsbaarheid kan twee zaken betekenen. Ten eerste dat jij je erg focust op wat er NIET meer is, op wat je NIET meer kan. Terwijl, door ruimer te kijken, je kan ontdekken dat er zoveel is wat er WEL nog is, wat je WEL nog kan. John Kabat-Zinn, de grondlegger van mindfulness in de medische wereld zei aan zijn deelnemers (meestal mensen met een chronsche aandoening): “Als jij nog zelfstandig kan ademen is er meer goed dan slecht in je lichaam.”

Ten tweede kan vastzitten in je kwetsbaaheid betekenen dat je misschien vast zit aan het verhaal dat jij jezelf daarbij vertelt. Een verhaal in de stijl van: dit zou toch niet mogen, dit is niet eerlijk, dit komt nooit meer goed…

Als je je kwetsbaarheid kan leren zien (het is een proces, weet je nog?) los van het verhaal open je de weg naar aanvaarding. Niet in de zin van fatalisme of berusting, maar in het erkennen van de naakte werkelijkheid, zonder dramatiek. Dan zal je zien dat het durven delen van je kwetsbaarheid (angst, onzekerheid) een eerste prille vorm van kracht inhoudt.

Ik wens het je toe. Maar wees vooral mild en geduldig met je voor jezelf.


Comments





“Fly true to yourself”

Deze woorden schreef Jon Kabat-Zinn in juni 2010 op mijn houten solar speelgoed vliegtuigje na afloop van een intensieve retraite in de Zweedse bossen in Brunnsvik, nabij Ludvika. Deze tekst is nu nog nauwelijks leesbaar, vervaagd met het verstrijken der jaren. Zijn medewerkers Melissa en Florence gebruikten drie jaar eerder een betere stift. Hun boodschap na afloop van het practicum voor mindfulness trainers, eveneens in Brunnsvik, is wel nog goed leesbaar:  “To Erik (met een getekend hartje).” Onze spelende kleinkinderen hebben er intussen voor gezorgd dat de propeller op solar-energie, die op zonnige dagen altijd vrolijke rondjes draaide, ook de geest gegeven heeft. 

Het vliegtuigje heeft een prominente plaats op mijn werktafel als een permanente reminder om “trouw te blijven aan mezelf”.

Trouw aan jezelf, hoezo?
Wees trouw aan jezelf: klinkt simpel, maar het betekent wel dat jij weet wat die “zelf” wil.
En dat is minder eenvoudig. Mijn ervaring is dat je eigen, authentieke kern ontdekken een groeiproces is en dat een crisis dit proces kan versnellen. Dat blijkt ook uit de gesprekken die ik had met 22 leidinggevenden die kanker meemaakten, voor mijn boek “Het kanker Perspektief". Bij mij hebben mijn hartperikelen ervoor gezorgd dat ik meer tijd ben gaan nemen voor verdieping en verstilling.

Never waste a good crisis
Een crisis zorgt er meestal voor dat je gebruikelijke to-do lijst naar de achtergrond verdwijnt. Je agenda is niet meer je agenda. Het gewone leven wordt op “hold” gezet. Een crisis dwingt je om stil te staan, ruimer te kijken en in de diepte te luisteren naar je lichaam en je hart. Tijd die we onszelf meestal niet gunnen, tot ons lichaam op de pechstrook terechtkomt. Wellicht is dat de reden waarom veel zeer gedreven mensen in een burn-out terechtkomen. Hen kan ik  het mooi en helder geschreven boek “Burn-out: het begin van verandering” van Mieke Lannoey aanraden.

Ik citeer uit haar boek
“Ik heb zelf altijd heel negatief naar een burn-out gekeken, ik vond het aanstellerij. Dat maakte het aanvaarden van mijn eigen burn-out er flink moeilijker op.

Ik kon niet anders dan luisteren naar mijn lichaam en mijn intuïtie, hoezeer ik mij er ook voor schaamde en schuldig om voelde. Gelukkig kon ik rekenen op de steun en begrip van mijn directeur en ook mijn collega's staken mij een hart onder de riem. Ik ben hen hier erg dankbaar voor, want 

de toestemming om de tijd te nemen betekende een eerste stap in mijn aanvaardingsproces.

Mijn lichaam dwong me om te luisteren, of ik nu wilde of niet.

Het is alsof ik op de blancopagina van een boek zit te staren, zo'n pagina die twee hoofdstukken van elkaar scheidt.

In de toekomst dien ik rekening te houden met mijn gevoeligheden Wil ik in balans kunnen blijven en niet terugvallen. Voldoende slapen, omgevingen waarin veel competitiviteit en ego sfeer heerst zo veel mogelijk vermijden, me niet meer laten meeslepen in andermans drama en negativiteit, periodes van drukte afwisselen met periodes van rust en trouw blijven aan mezelf en mijn dromen. Ik heb nu een veel hogere stressgevoeligheid dan vroeger, en ik moet nog leren hoe ik dit als een hulpmiddel kan beschouwen in plaats van als een beperking;

Er is weinig materie waar ik nog echt aan gehecht ben en een thuis ligt vooral in mezelf.

De burn-out is een geschenk geweest. Helaas kan ik nu eenmaal het proces niet dwingen om sneller te gaan dat gaat. Het blijft een kwestie van vertrouwen dat wat goed voor me is, ook echt naar me toe zou komen.”

Gun jezelf even de tijd om deze woorden op te nemen in het diepste van je zijn en luister geduldig naar de antwoorden die opborrelen. Niet om impulsief hun boodschap toe te passen, wel om beetje bij beetje je koers bij te sturen, op weg naar je “true north”. Ik wens het je van harte.

Comments
Bekijk Vorige Posts...